Wat is PHP? Uitleg, versies en het lek van oktober 2026

PHP is de scripttaal die op de server van je webhost draait en daar je webpagina’s in elkaar zet. Vraagt een bezoeker een pagina op, dan haalt PHP de tekst en de instellingen uit de database, giet die in het thema en stuurt kant-en-klare HTML naar de browser. WordPress, WooCommerce, Joomla, Drupal, PrestaShop en Magento zijn allemaal in PHP geschreven; daarmee draait ruim driekwart van alle websites op PHP, ook als je er zelf nooit een regel van ziet. Bijgewerkt op 22 oktober 2026, een dag na de spoedupdate van PHP voor twee kritieke lekken.

PHP wordt meestal een programmeertaal genoemd. Strikt genomen is het een scripttaal: de code wordt bij elk verzoek opnieuw door de server uitgevoerd. In de praktijk wint dat onderscheid geen discussies meer, en PHP ook niet.

Wat doet PHP precies op een website?

Een website bestaat uit bestanden op een server. Bij een statische site staat elke pagina letterlijk als HTML-bestand klaar. Bij een dynamische site, en dat is bijna elke site met een CMS, bestaat de pagina pas op het moment dat iemand hem opvraagt. Dat werk doet PHP: het leest het verzoek, kijkt wie er iets vraagt, haalt de inhoud uit de MySQL-database en bouwt de HTML op. Een voorbeeld van hoe simpel dat kan zijn:

<p>Copyright <?php echo date('Y'); ?> Webhosters.nl</p>

De bezoeker ziet alleen “Copyright 2026 Webhosters.nl”. Het stukje tussen <?php en ?> is op de server uitgevoerd en vervangen door het jaartal, voordat de pagina de deur uitging. Dat is PHP in één zin: code die op de server draait en HTML oplevert. De naam stond in 1994 nog voor Personal Home Page; sinds 1998 heet het officieel PHP: Hypertext Preprocessor.

Wat is het verschil tussen PHP en HTML?

HTML beschrijft wat de browser moet tonen: een kop, een alinea, een afbeelding. HTML is statisch, het staat er en het verandert niet. PHP werkt ervoor: het bepaalt wélke HTML er naar de browser gaat, op basis van wie er kijkt, wat er in de database staat en wat er in het verzoek zit. Daarom kan één PHP-sjabloon duizenden verschillende pagina’s opleveren, terwijl één HTML-bestand altijd dezelfde pagina is. Beide heb je nodig; PHP zonder HTML heeft niets om te tonen.

Welke PHP-versies zijn er, en welke krijgen nog updates?

PHP verschijnt elk jaar in november in een nieuwe versie. Elke versie krijgt twee jaar actieve ondersteuning en daarna twee jaar alleen beveiligingsupdates. Daarna is een versie “end of life”: lekken worden niet meer gedicht. Zo staat het er op 22 oktober 2026 voor, volgens php.net:

PHP-versieUitgebrachtBeveiligingsupdates totStatus
8.1november 202131 december 2025End of life, geen updates meer
8.2december 202231 december 2026Alleen beveiligingsupdates, nog ruim twee maanden
8.3november 202331 december 2027Alleen beveiligingsupdates
8.4november 202431 december 2028Actief ondersteund
8.5november 202531 december 2029Actief ondersteund, nieuwste versie
PHP 8.6 is in ontwikkeling en wordt in november 2026 verwacht. PHP 7.4 en 8.0 zijn al jaren end of life.

Nieuwere versies zijn doorgaans sneller en zuiniger. De grootste sprong was die van PHP 5.6 naar 7.0, ongeveer een verdubbeling; sinds 8.0 zit er een JIT-compiler in die vooral rekenintensief werk versnelt. Voor een gemiddelde WordPress-site is het verschil tussen 8.3 en 8.5 klein. Wil je weten waar de laadtijd van je site echt van afhangt, lees dan website sneller maken: oorzaken en 12 stappen.

Het PHP-lek van 21 oktober 2026: waarom de versie ertoe doet

Op 21 oktober 2026 bracht het PHP-team een spoedupdate uit voor twee kritieke lekken, CVE-2026-109618 en CVE-2026-109619, samen bekend als PHP2Shell. Een aanvaller kan er met één verzoek, zonder in te loggen, eigen code mee uitvoeren op de server. De lekken zijn gedicht in PHP 8.5.12, 8.4.27, 8.3.36 en 8.2.35. Voor PHP 8.1 en ouder kwam geen gewone update uit; wie daar nog op draait, zit met een open gat. CERT-EU, de beveiligingsdienst van de Europese instellingen, riep op om direct te updaten.

Voor de meeste websites op gedeelde hosting geldt: de host installeert de update op de server, jij controleert of je site op een versie draait die nog ondersteund wordt. In WordPress zie je dat onder Hulpmiddelen, Sitediagnose, Info, Server; in het controlepaneel van je host staat het bij de PHP-instellingen van je domein. Hoe je de versie omzet en wat je daarbij test, staat stap voor stap in het artikel van onze collega’s: PHP-versie updaten: welke versie je nu nodig hebt en hoe je het doet.

Welke PHP-versie heeft mijn CMS nodig?

Niet elk CMS werkt met elke PHP-versie. Dit zijn de eisen van de huidige versies, zoals de makers ze zelf publiceren (stand oktober 2026):

CMSMinimale PHP-versieAanbevolen PHP-versie
WordPress7.4 (werkt nog, maar end of life)8.3 of hoger
WooCommercevolgt WordPress8.3 of hoger
Joomla 5.48.18.3 (Joomla 6 vereist 8.3)
Drupal 118.38.3 of 8.4 (vanaf 11.1)
Magento / Adobe Commerce 2.4.88.38.3 of 8.4
PrestaShop 98.18.4 (9.0) of 8.5 (9.1)
Bronnen: wordpress.org/about/requirements, manual.joomla.org, drupal.org, de releasenotes van Adobe Commerce 2.4.8 en devdocs.prestashop-project.org.

De rode draad: alle grote systemen zitten inmiddels op 8.3 als aanbevolen versie. Twijfel je welk CMS bij je past, lees dan eerst welk CMS moet ik nemen?

Welke PHP-versie krijg je bij een webhost?

Bij vrijwel alle Nederlandse hosts kies je de PHP-versie zelf, per domein, in het controlepaneel: in Plesk onder “PHP-instellingen”, in DirectAdmin bij “PHP-versie selecteren”, in cPanel in de “MultiPHP Manager”. De keuze loopt meestal van 8.1 tot en met 8.5; sommige hosts houden oudere versies beschikbaar voor klanten met verouderde software. Waar je op let: biedt de host de nieuwste versies kort na de release aan, en installeert hij beveiligingsupdates zoals die van 21 oktober snel? Dat zegt meer over een host dan de reclame. In onze snelheidstest en de vergelijking van WordPress-hosts zie je welke hosts goed scoren op prestaties.

PHP-instellingen waar je als sitebeheerder mee te maken krijgt

Naast de versie heeft PHP een paar instellingen die je tegenkomt zodra iets misgaat. De bekendste is de PHP-geheugenlimiet: het maximale geheugen dat één paginaweergave mag gebruiken. Zit een zware plugin of een grote import daarboven, dan krijg je een witte pagina of een “fatal error: allowed memory size exhausted”. Vergelijkbaar zijn max_execution_time (hoe lang een script mag draaien) en upload_max_filesize (hoe groot een bestand mag zijn dat je uploadt). Welke foutmelding bij welke oorzaak hoort, en wat je er aan doet, staat in website offline of niet bereikbaar? Per foutmelding de oorzaak.

Voor- en nadelen van PHP

Voordelen

  • Draait op vrijwel elke webhost en elk besturingssysteem; je hoeft er niets voor te installeren.
  • Open source en gratis, met een enorme hoeveelheid documentatie, frameworks (Laravel, Symfony) en kant-en-klare software.
  • Het hele WordPress-ecosysteem: tienduizenden thema’s en plugins, en vrijwel elke webbouwer kan ermee overweg.
  • Sinds PHP 7 en 8 snel en zuinig, met een jaarlijkse nieuwe versie en een voorspelbare ondersteuningstermijn.

Nadelen

  • Omdat zoveel sites erop draaien, is PHP een geliefd doelwit; een lek zoals dat van oktober 2026 raakt meteen miljoenen sites.
  • De taal laat slordige code toe. Oude plugins en thema’s die nooit zijn bijgewerkt, zijn de belangrijkste reden dat sites blijven hangen op verouderde versies.
  • Voor toepassingen buiten het web, zoals data-analyse en machine learning, kies je eerder een andere taal.

Veelgestelde vragen over PHP

Moet ik PHP kunnen om een website te maken?

Nee. Met WordPress of een ander CMS werk je in een beheeromgeving; PHP doet zijn werk op de achtergrond. Je hoeft alleen te weten welke versie je site gebruikt en of die nog ondersteund wordt.

Hoe zie ik welke PHP-versie mijn website gebruikt?

In WordPress via Hulpmiddelen, Sitediagnose, tabblad Info, onderdeel Server. Bij je host in het controlepaneel bij de PHP-instellingen van je domein. Daar staat ook het patchnummer, bijvoorbeeld 8.4.27.

Is een nieuwere PHP-versie altijd beter?

Voor veiligheid en snelheid wel. Het enige risico is dat een oud thema of een oude plugin niet meewerkt; daarom test je een grote stap eerst op een testkopie van je site. Werkt het niet, dan is meestal de plugin verouderd, niet PHP.

Mijn host biedt alleen oude PHP-versies aan. Wat nu?

Dan loop je een risico dat je niet zelf kunt oplossen. Overstappen is eenvoudiger dan het klinkt: veel hosts verhuizen je site gratis, zie website verhuizen naar een andere hosting.